Telefon Melefon Yok

Bu hikâye tam da günümüz çocuklarının en zayıf yerinden başlıyor: ekrandan ayrılamayan ellerden. Daha ilk cümlede, okur olarak şunu fark ediyoruz: Bu dört kuzenin başına gelecek şey, aslında biraz da hepimizin hikâyesi.

Can, Ali, İpek ve Berk… Birbirleriyle çok iyi anlaşan, ama ortak bir “kötü alışkanlıkta” daha da iyi anlaşan dört kuzen. Öğlene kadar uyumak, uyanır uyanmaz telefona sarılmak ve günü ekran başında tüketmek… Hayatları neredeyse bir şarj kablosuna bağlıydı. Eğer bu bir masalsa, işte tam burada yazar gizlice düğmeye basıyor ve “şimdi bir şey olacak” hissini okurun içine bırakıyor.

Berk’in ailesi kalabalık ve geleneksel bir aileydi. Mahallede herkes birbirini tanır, sofralar kalabalık kurulur, doğum günleri törene dönüşürdü. Ailenin en büyüğü, 98 yaşındaki Sıtkı Dede —namıdiğer Koca Dede— için de böyle bir gün hazırlanmıştı. Üstelik onunla ilgili küçük bir efsane dolaşıyordu: Torununun torununu görenlerin dileği kabul olurmuş.

Tam da burada hikâye gerçeklikten usulca kopuyor.

Sıtkı Dede pastanın mumlarını üflerken bir dilek tuttu. Ama bu, klasik bir “sağlık, mutluluk” dileği değildi. Biraz sitemli, biraz da ders verir gibiydi:

“Şu telefonlar elinize yapışıp kalsın!”

Ve işte anlatının kırıldığı an buydu.

Bir saniye önce sıradan olan dünya, bir saniye sonra tuhaflaştı. Çocuklar telefonlarını bırakamadıklarını fark etti. Gerçekten… Telefonlar ellerine yapışmıştı.

İlk başta kimse ciddiye almadı. Büyükler güldü, “Bırakmadığınız için öyle sanıyorsunuz,” dediler. Ama hikâye burada mizahı bırakıp hafif bir paniğe geçiyor. Çünkü telefonlar gerçekten çıkmıyordu. Ne çekince, ne silkeleyince…

Doktora gittiler. Doktor inanmadı.

Başka doktora gittiler. O da çözüm bulamadı.

Sanki teknoloji bu kez insanı ele geçirmişti.

Aslında okur olarak şunu fark ediyoruz: Bu yapışma fiziksel değil, sembolik. Ama çocuklar bunu henüz bilmiyor.

Bayram tatili, kapalı hastaneler, çaresizlik… Günlük hayat bir anda zorlaşmıştı. Tokalaşamıyorlar, yemek yerken zorlanıyorlar, arkadaşlarına mahcup oluyordu. Berk’in alışveriş merkezinde arkadaşına el uzatamaması, belki de hikâyenin en sessiz ama en güçlü anıydı. Çünkü utanç bazen sihirden daha öğreticidir.

Ve sonra anlatı yön değiştiriyor.

Berk düşünmeye başlıyor.

Telefonu olmadan düşünmek… Belki de ilk kez.

“Eğer her şey dedenin sözüyle başladıysa, yine onun sözüyle bitebilir,” diye akıl yürütüyor. İşte bu, hikâyenin küçük kahramanlık anı. Sorunu Google’a sormadan çözmek. Kendi kafasını kullanmak.

Tam çözüm ararken aile yeni bir telaş yaşıyor: Dede kayboluyor, ardından bebek… Okur burada kısa bir gerilim yaşıyor. Sanki hikâye başka bir maceraya sapacak gibi. Ama sonra anlıyoruz ki bazen en büyük korkularımız yanlış anlamalardan ibaret. Dede balkonda, bebek kucağında sakince oturuyormuş.

Ve final…

Herkes tekrar toplanıyor. Pasta yeniden kesiliyor. Dede bu kez,

“Elinizden düşsün şu telefonlar,” diyor.

Telefonlar pat diye yere düşüyor.

Herkes şaşkın.

Derken Sıtkı Dede gülüyor ve hikâyenin büyüsünü bozuyor:

“Büyü falan yok. Arkasına çam sakızı sürmüştüm.”

Tam da burada anlatı bize göz kırpıyor. Asıl sihir sakızda değil, verilen derste.

Çocuklar o gün şunu öğreniyor:

Telefon eldeyken hayat kaçıyor.

Ekran parlarken dünya kararıyor.

Ve bazen düşünmek için önce bırakmak gerekiyor.

Hikâye bittiğinde okur kendine bakıyor. Belki telefonu elinde. Belki tam bu satırları okurken.

Ve içinden şu soru geçiyor:

“Acaba benim elimdeki de yapışmış olabilir mi?”

İşte metnin asıl gücü tam burada başlıyor.